柬方驳斥泰方边境言论 柏威夏寺主权立场不变

បទឈប់បាញ់មិនអាចគូសព្រំដែនថ្មីទេ៖ សេចក្ដីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាកំណត់ព្រំដែនឡើយ ការលើកឡើងរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក Prapas Sonjaidee នាយកមជ្ឈមណ្ឌល JIC នៅក្នុងកាសែត The Nation Thailand ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលអះអាងថា កងទ័ពគួរតែស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា និងថាភាគីថៃមិនដែលធ្លាប់បានប្ដូរលក្ខខណ្ឌនៅលើដីជាក់ស្ដែង ដោយផ្អែកលើសេចក្ដីប្រកាសរួម ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាការអះអាងផ្ទុយទាំងស្រុងពីខ្លឹមសារពិតប្រាកដនៃសេចក្ដីប្រកាសរួម ផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ ខុសពីការពិតនិងភស្ដុតាងនៅលើដីជាក់ស្ដែង។ ការអះអាងនេះមានចេតនាបំភាន់ និងកេងចំណេញសាធារណមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ ធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រឡំថាភាគីកម្ពុជាបានឯកភាពឱ្យភាគីថៃដាក់ទ័ពឈរជើងនៅក្នុងដែនដីដែលស្ថិតនៅក្នុងអធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដីស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា។ ការពិតគឺសេចក្ដីប្រកាសរួម (បទឈប់បាញ់) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសកថាខណ្ឌ២ ពុំត្រូវបានចាត់ទុកជាសន្ធិសញ្ញាកំណត់ព្រំដែន ដែលមានតម្លៃគតិយុត្តលុបលើផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១:២០០ ០០០ ដែលជាផ្នែកមួយដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុតនៃអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម នោះទេ។ ផែនទីនេះ គឺជាបណ្ណកម្មសិទ្ធិ និងជាប្លង់រឹងបញ្ជាក់ពីកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់កម្ពុជានៅលើតំបន់ដែលយោធាថៃបាននិងកំពុងគ្រប់គ្រងដោយខុសច្បាប់ ដោយភាគីថៃតែងយកលេសថា សេចក្ដីប្រកាសរួមនេះអនុញ្ញាតឱ្យខ្លួនដាក់ទ័ពឈរជើងគ្រប់គ្រង និងបង្កើតលេសផ្សេងៗក្នុងចេតនាបង្កើត fait accompli តាមរយៈសកម្មភាពរាយបន្លាលួស ដាក់ទូកុងតឺន័រ សាងសង់លេណដ្ឋាន ឈូសឆាយដីធ្វើផ្លូវ ជីកប្រឡាយ កម្ទេចផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ និងវត្តអារាម សាងសង់រូបសំណាកព្រះ ដោតទង់ជាតិ និងសកម្មភាពខុសច្បាប់ដទៃទៀតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ សកម្មភាពទាំងអស់នេះ គឺផ្ទុយទាំងស្រុងនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១:២០០ ០០០ អនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម កំណត់ហេតុ JBC នៅចន្ទបុរី ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី រួមទាំងសេចក្ដីប្រកាសរួម ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ។ ផែនទីបន្សល់ពីសម័យបារាំងនេះ គឺជាផែនទីទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ រួមទាំងភាគីថៃផងដែរ។ ក្នុងន័យនេះ ផែនទីគូសជាឯកតោភាគីរបស់យោធាថៃ (L7017, L7018 ឬផែនទីឯកតោភាគីផ្សេងទៀត) គ្មានតម្លៃគតិយុត្តក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនអាចជំនួសផែនទីសម័យបារាំង ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានោះទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ផែនទីដែលជាបណ្ណកម្មសិទ្ធិបន្សល់ទុកពីសម័យបារាំងនេះ គឺជាលទ្ធផលចុងក្រោយនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដែលអះអាងទទួលស្គាល់ដោយតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) នៅឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ២០១៣ ដែលតុលាការបានយកធ្វើជាមូលដ្ឋានដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត ដើម្បីបញ្ជាឱ្យយោធាថៃដកទ័ពចេញពីដែនដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមទាំងតំបន់បា្រសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ ៤.៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ ភាគីថៃពុំទាន់បានគោរពនោះទេ។ សាលក្រមទាំងនោះមានសារៈសំខាន់ចំពោះប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញដែលស្ថិតក្នុងវិសាលភាពនៃសាលក្រម។