泰柬边境争议历史回顾 国际法院裁决具法律约束力

ផ្អែកលើបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ វាត្រូវបានគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា «ជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជា» មានចំណុចស្នូលសំខាន់បំផុត គឺទាក់ទងនឹងសំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ។ពោលគឺ ថៃនិងកម្ពុជាធ្លាប់មានរឿងក្តីប្តឹងផ្តល់គ្នាអំពីប្រាសាទនេះ នៅចំពោះមុខតុលាការអន្តរជាតិចំនួន២ដង រួចមកហើយ គឺលើកទី១ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ និងបានកើតឡើងសារជាថ្មីម្តងទៀតលើកទី២ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣។ ផ្អែកលើមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ប្រទេសថៃត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងជៀសវាងដាច់ខាតនូវការបង្កើតលក្ខខណ្ឌ ដែលបង្ខំឱ្យមានការវិលត្រឡប់ទៅរកតុលាការអន្តរជាតិ ជាលើកទី៣។ ដូចដែលបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានយល់ព្រមទទួលយកនូវលទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចខាងលើ ទាំងពីរករណីរួចរាល់ហើយ។ លទ្ធផលគតិយុត្តនេះមានអត្ថន័យយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការកំណត់លក្ខខណ្ឌនយោបាយជុំវិញការគ្រប់គ្រងតំបន់ដែលមានបញ្ហាវិវាទ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អត្ថបទនេះចង់សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើចំណុចសំខាន់ដែលជាលទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២ ដែលនាំទៅរកសំណួរថា «តើតុលាការអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំនោះ មានទស្សនៈយ៉ាងណាចំពោះការចាត់ចែងបញ្ហាវិវាទរឿងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន?» ម៉្យាងវិញទៀត តើផលវិបាកដែលជាអត្ថន័យនៃការខណ្ឌសីមាព្រំដែនក្នុងអតីតកាល មានឥទ្ធិពលលើការដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទរឿង ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នយ៉ាងដូចម្តេច? មូលហេតុដែលសេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២នេះ ត្រូវបានលើកឡើងមកធ្វើជាឧទាហរណ៍ព្រមាននោះ គឺដោយសារតែជាទូទៅនៅក្នុងសង្គមថៃ ស្ទើរតែគ្មាននរណាម្នាក់ត្រឡប់ទៅអានខ្លឹមសារនៃសេចក្តីសម្រេចខាងលើនោះទៀតឡើយ។ នេះប្រហែលជាដោយសាររាប់ចាប់ពីសេចក្តីសម្រេចក្នុងអតីតកាលនាពេលនោះ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន សំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ឆ្នាំ១៩៦២ មានអាយុកាលវែងរហូតដល់ទៅ៦៤ឆ្នាំហើយ ដែលយើងត្រូវទទួលស្គាល់ថាវាពិតជាយូរណាស់។ កត្តាពេលវេលាបែបនេះ បានធ្វើឱ្យរឿងរ៉ាវទាំងនោះក្លាយជាអតីតកាល ដែលនៅឆ្ងាយពីការយល់ដឹងរបស់មនុស្សក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្នយ៉ាងខ្លាំង។យើងអាចពោលប្រៀបធៀបបានថា សម្រាប់អ្នកនយោបាយទាំងជំនាន់កណ្តាល និងជំនាន់ថ្មី វិវាទរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ គឺជារឿងចាស់ និងហួសសម័យ រហូតដល់មិនសូវមានការដឹងឮ ឬមិនសូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ប៉ុន្មានឡើយ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាដោយសារតែបញ្ហាជម្លោះក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន បើមានការបដិសេធមិនអានទាល់តែសោះ ហើយមិនបានទទួលដឹងឮពីរឿងរ៉ាវនៃសេចក្តីសម្រេច របស់តុលាការលោកឆ្នាំ១៩៦២នោះ មុខជានឹងមិនផ្តល់ផលល្អដល់ការយល់ដឹងឡើយ។ មូលហេតុគឺព្រោះតែសេចក្តីសម្រេចនោះ បានចង្អុលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា សន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខណ្ឌសីមាដែលភ្ជាប់មកជាមួយ គឺជាកត្តាកាត់សេចក្តីលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់សៀម/ថៃ ជាមួយរដ្ឋជិតខាង ដែលមានឋានៈជា «រដ្ឋអ្នកបន្តសិទ្ធិ» ពីម្ចាស់អាណានិគម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងករណីនេះសេចក្តីសម្រេចរួមក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ មានអត្ថបទខ្លឹមសារដែលសំខាន់បំផុត សម្រាប់ការពិចារណាលើបញ្ហាវិវាទរឿង ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏មានអត្ថន័យ និងជះឥទ្ធិពលទៅលើជម្លោះព្រំដែនរបស់រដ្ឋដទៃទៀត ដែលអាចនឹងកើតមានឡើងក្នុងពេលអនាគតផងដែរ។ សាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៦២ បានចែងថា៖ «ប្រសិនបើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបានកំណត់ឡើង អាចត្រូវបានគេជំទាស់ ឬទាមទារឱ្យមានការកែប្រែបានគ្រប់ពេលវេលា ដោយគ្រាន់តែយោងលើការរកឃើញភាពមិនត្រឹមត្រូវនៃខ្លឹមសារក្នុងសន្ធិសញ្ញាដើមនោះ ដំណើរការតវ៉ាបែបនេះច្បាស់ជានឹងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយគ្មានទីបញ្ចប់ឡើយ»។ ដរាបណានៅតែអាចស្វែងរកកំហុសឆ្គងឃើញ នោះការព្រមព្រៀងក៏មិនអាចសម្រេចជាស្ថាពរបានផងដែរ។ កត្តានេះក្រៅពីធ្វើឱ្យខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនខ្វះភាពពិតប្រាកដ និងខ្វះភាពរឹងមាំយូរអង្វែង វាថែមទាំងបង្កជាហានិភ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀតផង។ តាមរយៈខ្លឹមសារនេះ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិមិនចង់ឃើញជម្លោះព្រំដែន អូសបន្លាយពេលដោយគ្មានទីបញ្ចប់នោះទេ។ ហេតុនេះ ទោះបីជាមេដឹកនាំរដ្ឋក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នជឿថា ឯកសារដើមមានចំណុចខ្វះខាតក៏ដោយ ក៏មិនអាចយកមកធ្វើជាលេសដើម្បីរុះរើឡើងវិញបានដែរ ដរាបណាឯកសារទាំងនោះធ្លាប់ត្រូវបានតំណាងនៃរដ្ឋទាំងពីរ យល់ព្រមផ្តល់សច្ចាប័នរួមគ្នាកាលពីអតីតកាលរួចទៅហើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើតុលាការអន្តរជាតិអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបែបនោះមែន វានឹងនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនទៅវិញទៅមកមិនចេះចប់ និងបង្កជាវិវាទដណ្តើមទឹកដីគ្នានៅតំបន់ព្រំដែនឥតឈប់ឈរ។ វិបត្តិនេះនឹងរុញច្រានឱ្យវិវាទរឿងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ក្លាយជាដើមហេតុនៃសង្រ្គាមរវាងរដ្ឋជិតខាង ដែលមិនអាចជៀសរួច។ ករណីនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា «គោលបំណងនៃសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ គឺចង់ការពារតំបន់ព្រំដែនមិនឱ្យធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពសង្រ្គាម ឬមិនចង់ឱ្យខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនក្លាយជាលក្ខខណ្ឌបង្កើតជម្លោះរហូតរាលដាលទៅជាសង្រ្គាមមិនចេះចប់ ដូចជាបញ្ហាកំពុងកើតឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននោះឡើយ»។